فعالیتها، اهداف، ماموریتها و چشماندازها
نام کامل مرکز تحقیقاتی
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه
- درباره ما
استان کرمانشاه در غرب ایران واقع شده و به عنوان یکی از استانهای مرزی کشور، از سمت غرب حدود 200 کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق دارد. استانهای کردستان از شمال، همدان از شرق، لرستان از جنوب شرقی و ایلام از جنوب این استان را احاطه کردهاند. مساحت استان کرمانشاه حدود 2.5 میلیون هکتار و جمعیت آن نزدیک به 2میلیون نفر برآورد میشود.
این استان دارای تنوع اقلیمی قابل توجهی است؛ بهطوری که مناطق کوهستانی با حداکثر ارتفاع 3400 متر از سطح دریا (کوه پرآو) و مناطق جلگهای با حداقل ارتفاع 720 متر از سطح دریا (دشت سومار) را دربر میگیرد. در حال حاضر، مساحت جنگلهای تجاری، مرتع و اراضی زراعی استان به ترتیب حدود 520 هزار، 1.1 میلیون و 820 هزار هکتار است. گونه غالب جنگلی استان، بلوط (Quercuse brantii) بوده و میانگین بارندگی و دمای سالانه به ترتیب450 میلیمتر و 16.9 درجه سانتیگراد است.
با توجه به گستردگی مزارع تولیدی و کشت محصولات مهم و راهبردی نظیر گندم، جو، نخود، چغندرقند و سایر محصولات کشاورزی استان کرمانشاه یکی از قطبهای مهم کشاورزی و دامپروری کشور محسوب میشود. این استان براساس میزان تولید محصولات استراتژیک زراعی و دامی از جمله گندم، جو، نخود، گوشت گاو و تخممرغ، همواره رتبههای اول تا چهارم کشور را به خود اختصاص داده است.
فعالیتهای پژوهشی کشاورزی در استان کرمانشاه با تأسیس بخشهای تحقیقاتی که به طور مستقیم زیر نظر مؤسسات تحقیقاتی مستقر در تهران فعالیت میکردند، آغاز شد. نخستین بخش تحقیقاتی استان، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند بود که از سال 1342 فعالیت خود را تحت نظارت مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند بود آغاز کرد. .
این مرکز با هدف کاهش فقر، بهبود امنیت غذایی و حفظ پایداری اکوسیستمهای کشاورزی و منابع طبیعی، به توسعه برنامههای تحقیقاتی و تولید دانش در این حوزهها میپردازد. مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه دارای 8 بخش تحقیقاتی شامل:
علوم زراعی و باغبانی، علوم دامی، اقتصادی - اجتماعی و ترویجی کشاورزی، جنگل و مرتع، گیاهپزشکی، حفاظت خاک و آبخیزداری، خاک و آب و چغندرقند است.
همچنین این مرکز با برخورداری از 5 ایستگاه تحقیقاتی، 6 آزمایشگاه اختصاصی و 2 سایت آموزشی (ماهیدشت و سرپلذهاب)، نقش موثری در پیشبرد اهداف تحقیقاتی و آموزشی ایفا میکند. در حال حاضر، 35 محقق، 70 نیروی پشتیبانی، 10 نفر مامور و 32 نیروی شرکتی، در مجموع 147 نفر، در این مرکز مشغول به فعالیت هستند.
• اهداف و وظایف
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه به عنوان یکی از مراکز تابعه سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، متولی انجام تحقیقات در حوزه کشاورزی، منابع طبیعی،امور دام و همچنین آموزشهای تخصصی کشاورزی در استان کرمانشاه است. این مرکز پس از حدود پنج دهه فعالیت در قالب ساختارهای اداری مختلف، در سال 1394 با مرکز آموزش جهاد کشاورزی کرمانشاه ادغام و از آن پس تحت عنوان «مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه» به فعالیت خود ادامه داده است.
امنیت غذایی و نقش تعیین کننده بخش کشاورزی در اقتصاد و فضای کسب و کار کشور، از جمله موضوعاتی است که در شرایط متغیر دنیای امروز نه تنها از اهمیت آن کاسته نشده، بلکه به عنوان یکی از ارکان توسعه پایدار، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. در همین راستا، ضرورت انجام پژوهشهای مستمر، تخصصی و چندبعدی در بخش کشاورزی امری اجتنابناپذیر به شمار میرود.
بهکارگیری اصولی منابع، مقابله علمی با تهدیداتی نظیر تغییرات اقلیمی، خشکسالی و کم آبی، افزایش مقاومت آفات و بیماریهای در برابر روشهای کنترلی، ناکارآمدی روشهای سنتی، و همچنین صیانت از منابع طبیعی برای نسلهای آینده مستلزم انجام پژوهشهای هدفمند در حوزههای علمی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، فرهنگی و بازار کشاورزی است. از اینرو تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی بهعنوان زیربنای امنیت غذایی، اشتغال و پایداری محیطزیست، نقشی حیاتی ایفا میکند.
بر همین اساس، نظام رسمی تحقیقات کشاورزی کشور که امروزه با عنوان «تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی» شناخته میشود بیش از یک قرن پیش با هدف پاسخگویی به این نیازها شکل گرفت. معرفی ارقام جدید زراعی - باغی، توسعه روشهای موثر مبارزه با آفات و بیماریهای کشاورزی، شناسایی عوامل تخریب منابع طبیعی، ارتقای مدیریت خاک و آبخیزداری، و بررسی ابعاد اقتصادی و فرهنگی کشاورزی، از جمله ماموریتهای اساسی این نظام به شمار میرود.
در کنار انجام پژوهش، انتقال و بهکارگیری یافتهها و دستاوردهای تحقیقاتی بهعنوان حلقه تکمیلی این فرآیند، از اهمیت ویژهای برخوردار است. بدون انتقال مؤثر دانش به جامعه هدف شامل کشاورزان، بهرهبرداران و کارشناسان، چرخه تحقیقات ناقص خواهد ماند. بر این اساس، آموزشهای تخصصی کشاورزی بهعنوان ابزاری کلیدی در تحقق اهداف پژوهشی مورد توجه قرار گرفته است. در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، این وظیفه از طریق دو مرکز آموزش کشاورزی کرمانشاه و مرکز آموزش کشاورزی سرپلذهاب انجام میشود. این مراکز با سابقهای چند دهساله در اجرای آموزشهای تخصصی کشاورزی، بهعنوان بازوهای اجرایی مرکز در خصوص آموزش کشاورزی و انتقال یافتهها و دستاوردهای پژوهشی فعالیت میکنند. مراکز آموزشی مذکور با بهرهگیری از توان علمی محققان و کارشناسان مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی کرمانشاه، در قالب بخشهایی نظیر آموزش ضمن خدمت کارکنان، آموزش بهرهبرداران کشاورزی، آموزش علمی–کاربردی و آموزش دانشآموزان شاخه کاردانش، نقش مؤثری در ارتقای دانش و مهارت نیروی انسانی بخش کشاورزی ایفا میکنند.
بدین ترتیب مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه با اتکا به رسالت تعیین شده، در صدد است با انجام پژوهشهای تخصصی مورد نیاز، شناسایی و تحلیل متغیرهای اقلیمی، اقتصادی و فرهنگی موثر بر بخش کشاورزی، ارائه راهکارهای علمی برای مقابله با تهدیدات و اصلاح و نوسازی روشهای تولید، در تحقق امنیت غذایی، حفاظت از منابع طبیعی و شکوفایی اقتصاد کشاورزی کشور نقشآفرینی نماید.