مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، به عنوان یکی از مراکز تابعه سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، متولی انجام تحقیقات در حوزه کشاورزی، منابع طبیعی، امور دام و همچنین آموزش‌های تخصصی کشاورزی در استان کرمانشاه است. این مرکز پس از حدود پنج دهه فعالیت در قالب ساختارهای اداری مختلف، در سال 1394 با مرکز آموزش جهاد کشاورزی کرمانشاه ادغام و از آن پس با عنوان «مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه» به فعالیت خود ادامه می‌دهد.

• پیشینه مرکز تحقیقات کشاورزی

فعالیت‌های پژوهشی کشاورزی در استان کرمانشاه با تأسیس بخش‌های تحقیقاتی که به طور مستقیم زیر نظر مؤسسات تحقیقاتی مستقر در تهران فعالیت می‌کردند، آغاز شد. نخستین بخش تحقیقاتی استان، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند بود که از سال 1342 فعالیت خود را تحت نظارت مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند بود آغاز کرد.

پس از آن، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی در سال 1344 تحت نظر مؤسسه اصلاح و تهیه بذر و نهال راه‌اندازی شد. بخش تحقیقات خاک و آب از سال 1347، بخش تحقیقات آفات و بیماری‌های گیاهی از سال 1351 و بخش‌های تحقیقات دامپروری و جنگل‌ها و مراتع از سال 1365 فعالیت تحقیقاتی خود را آغاز کردند.

در راستای اجرای سیاست‌های وزارت متبوع و به‌ منظور تمرکز و انسجام فعالیت‌های تحقیقاتی، در نیمه دوم سال 1367 «مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه» تأسیس و فعالیت رسمی خود را آغاز نمود.

پس از ادغام وزارتخانه‌های کشاورزی و جهاد سازندگی، این مرکز در نیمه دوم سال 1381 در محل مرکز تحقیقات کشاورزی سابق، فعالیت خود را در قالب ساختار جدید ادامه داد.

فعالیت‌های آموزشی کشاورزی در استان کرمانشاه نیز در سال 1331 با تأسیس دانشسرای کشاورزی آغاز شد. همچنین مرکز آموزش جهاد سازندگی کرمانشاه فعالیت خود را از سال 1361 در زمینه آموزش‌های عقیدتی و ضمن خدمت کارکنان آغاز نمود.

در حال حاضر، مرکز دارای 8 بخش تحقیقاتی شامل: علوم زراعی و باغی، گیاهپزشکی، خاک و آب، چغندرقند، حفاظت خاک و آبخیزداری، جنگل‌ها و مراتع، علوم دامی و اقتصادی - اجتماعی و ترویجی است. همچنین این مرکز دارای 5 ایستگاه تحقیقاتی، 2 مرکز آموزشی و 2 مزرعه تحقیقاتی بوده که محل اجرای طرح‌ها و پروژه‌های تحقیقاتی می‌باشند. مجموع زیربنای کلیه ایستگاه‌ها، پایگاه‌ها و مزارع تحقیقاتی و آموزشی 26،471 مترمربع و مساحت عرصه‌ها 38،516 هکتار است.

• نخستین یکپارچه‌سازی فعالیت‌های تحقیقاتی (۱۳۶۷)

در نیمه دوم سال ۱۳۶۷ و در راستای سیاست تمرکز بخش‌های تحقیقاتی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه با ۶ بخش تحقیقاتی شامل:
اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، آفات و بیماری‌های گیاهی، اصلاح و تهیه نهال و بذر، خاک و آب، جنگل و مرتع و دامپروری آغاز به کار کرد.

در این دوره، سه واحد اداری، مالی و خدمات فنی و سه ایستگاه تحقیقاتی سرارود، ماهیدشت و اسلام‌آباد غرب، وظیفه پشتیبانی از بخش‌های تحقیقاتی را بر عهده داشتند.

در سال ۱۳۷۰ و به‌دنبال اجرای قانون تفکیک وظایف وزارتخانه‌های جهاد سازندگی و کشاورزی، بخش‌های تحقیقات دامپروری و جنگل و مرتع از این مرکز منفک و به سازمان جهاد سازندگی وقت ملحق شدند. همچنین ایستگاه تحقیقاتی سرارود در پایان سال ۱۳۷۹، با استقرار معاونت مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، از مرکز جدا و به‌عنوان یکی از واحدهای آن مؤسسه به فعالیت خود ادامه داد.

مرکز تحقیقات کشاورزی کرمانشاه نیز با داشتن چهار بخش پژوهشی، گیاه‌پزشکی، خاک و آب، اصلاح و تهیه نهال و بذر و اصلاح و تهیه بذر چغندرقند و نیز گروه بررسی‌های اقتصادی انجام فعالیت‌های علمی و تحقیقاتی خویش را پیگیری می‌نمود.

• دومین یکپارچه‌سازی تحقیقاتی (۱۳۸۱)

در نیمه دوم سال ۱۳۸۱ و هم‌زمان با ادغام وزارتخانه‌های کشاورزی و جهاد سازندگی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه در قالب جدیدی با ۹ بخش تحقیقاتی و یک واحد تحقیقاتی، فعالیت خود را در محل ساختمان مرکز تحقیقات کشاورزی سابق از سر گرفت.

 

پیشینه آموزش کشاورزی در استان کرمانشاه

• مرکز آموزش کشاورزی کرمانشاه

آموزش کشاورزی در استان کرمانشاه از سال ۱۳۳۱ با تأسیس دانشسرای کشاورزی، تحت نظر اداره فرهنگ وقت و با هدف تربیت معلم برای مدارس روستایی (در محلی واقع در شهر کرمانشاه روبروی سازمان جهاد کشاورزی کنونی) آغاز شد. در سال ۱۳۳۷، تربیت تکنسین ماهر درجه دو نیز به وظایف این مرکز افزوده و عنوان «مرکز آموزش کشاورزی» برای آن انتخاب شد. در سال ۱۳۴۵ این مرکز به وزارت کشاورزی و منابع طبیعی منتقل شد.

در سال‌های ابتدایی جنگ تحمیلی، ساختمان مرکز به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی واگذار و ۱۰۴ هکتار از اراضی قریه کلیایی ماهیدشت در اختیار مرکز آموزش قرار گرفت. احداث ساختمان‌ها و تأسیسات مرکز کنونی در دو مرحله طی سال‌های ۱۳۶۱ تا ۱۳۶۷ و ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۵ انجام شد و مرکز آموزش کشاورزی کرمانشاه در این منطقه مستقر گردید.

•    مرکز آموزش جهاد سازندگی کرمانشاه:

این مرکز فعالیت خود را از سال ۱۳۶۱ در زمینه آموزش‌های عقیدتی و ضمن خدمت کارکنان آغاز کرد و از سال ۱۳۶۵ مسئولیت اعزام کارکنان به دوره‌های معادل، مأموریت‌های آموزشی و بورس‌های تحصیلی را نیز بر عهده گرفت. به‌تدریج، آموزش‌های مقطع‌دار نیز به فعالیت‌های آن افزوده شد.
•    مرکز آموزش کشاورزی سرپل‌ذهاب

مرکز آموزش کشاورزی سرپل‌ذهاب که فعالیت خود را از سال ۱۳۵۵ آغاز کرده بود، در سال ۱۳۸۳ به مجموعه آموزش جهاد کشاورزی استان کرمانشاه ملحق شد. این مرکز دارای ۱۴ هکتار اراضی زراعی و امکانات آموزشی، رفاهی و اقامتی متنوع از جمله کلاس‌های آموزشی، آزمایشگاه، خوابگاه و سالن اجتماعات است.
•    ادغام مراکز آموزش کشاورزی (1383)
•    تشکیل مرکز آموزش جهاد کشاورزی کرمانشاه

در سال ۱۳۸۳، مراکز آموزش کشاورزی کرمانشاه، مرکز آموزش جهادسازندگی کرمانشاه و مرکز آموزش کشاورزی سرپل‌ذهاب در هم ادغام شده و «مرکز آموزش جهاد کشاورزی کرمانشاه» در منطقه ماهیدشت (کیلومتر ۲۰ جاده کرمانشاه–اسلام‌آباد غرب) تشکیل شد.

این مرکز دارای ۴ هکتار باغ، ۱۳ هکتار فضای آموزشی و اداری و ۸۷ هکتار اراضی زراعی تولیدی مجهز به سیستم آبیاری تحت فشار است و از امکاناتی نظیر کتابخانه با بیش از ۳۳۰۰ عنوان کتاب، سالن آمفی‌تئاتر، کارگاه‌های آموزشی، سالن غذاخوری، سالن‌های ورزشی سرپوشیده و روباز، 2دو باب خوابگاه (جمعا در 4 طبقه) و  دو باب مهمان‌سرا برخوردار بوده است.

•    ادغام مرکز آموزش و تحقیقات کشاورزی (1394)

در ابتدای سال ۱۳۹۴ و بر اساس تصمیم هیأت امنای سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات کشاورزی کرمانشاه و مرکز آموزش جهاد کشاورزی کرمانشاه (حاصل ادغام مراکز آموزشی پیشین) در یکدیگر ادغام شدند. به این ترتیب، کلیه فعالیت‌های پژوهشی و آموزشی کشاورزی استان به‌صورت یکپارچه و تحت عنوان «مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه» سامان‌دهی و اجرا می‌شود.